Zandstad

Groeten uit Zandstad.
Tussen Tilburg, Limburg en België, rondom Eindhoven. Ontwerpen met geschiedenis vergt een brede benadering van cultuurhistorie, interdisciplinaire samenwerking, een andere wijze van kennisoverdracht en het centraal stellen van een toekomstvisie voor een specifiek gebied. Als experimenteergebied is gekozen voor Zandstad, de snel verstedelijkende regio Eindhoven en omstreken, met als brandpunten de reconstructiegebieden de Peel en Beerze-Reusel. De website maakt de Zandstadgeschiedenis toegankelijk, verleidt ontwerpers tot het stellen van ‘biografische vragen’, nodigt uit tot interdisciplinair werken én biedt antwoord op (traditionele én onorthodoxe) vragen van ontwerpers en onderzoekers.

In het digitale kennisbestand Zandstad is een reeks biografische eigenschappen verwerkt: veranderingsprocessen en ontwikkelingslijnen kunnen worden gegenereerd. Een biografie hanteert een narratief concept, rijgt verhalen aaneen over de mens als schepper van het landschap en laat zich ‘diep’ lezen: het landschap als visueel-ruimtelijk product van structurerende bewerking door talloze generaties en door natuurkrachten.

Het historisch materiaal is geselecteerd om het biografieconcept te concretiseren. De volgende instrumenten zijn in de gereedschapskist opgenomen en met voorbeelden geïllustreerd:

  1. Klassiek en modern werken met kaarten;
  2. Gebiedskennis via transformatiemomenten: zeven periodes in de gebiedsgeschiedenis die van cruciale betekenis zijn geweest voor de transformatie van de Zandstad. Per transformatiemoment is historisch beeldmateriaal verzameld over negen onderwerpen: landbouw, industrialisatie, verstedelijking, rituelen en gebruiken, cartografie, infrastructuur, beroepen, architectuur en landschap;
  3. Traditioneel en experimenteel bewerken van statistische gegevens;
  4. Visualiseren van zintuiglijke ervaringen, zoals een cartografische weergave van geluidsconcentraties in de provincie en een drie-dimensionale animatie van stankcirkels rond agrarische bedrijven in het gebied Beerze-Reusel;
  5. Mondelinge overlevering door interviews met agrariërs;
  6. Analytische achtergrondteksten gericht op het heden en de toekomst van de Brabantse reconstructiegebieden;
  7. Ontwerpoefeningen. Uitkomsten van Atelier06. In dit Atelier is groepen studenten van zes universiteiten gevraagd een toekomstvisie voor het reconstructiegebied Beerze-Reusel te bedenken, waarin ook historische elementen een plaats zouden kunnen krijgen. Daarbij moesten zij gebruik maken van de data en de instrumenten die in de website zijn opgeslagen.

Zandstad, geordend op functie

Deze serie kaarten laten een andere blik op het Zandstadgebied zien. Opnieuw gerangschikt op functie van het gebied blijkt de verstedelijking ten opzichte van bos, weiland, akkerland, wegen en water maar zo’n 10% uit te maken.

Cartografische ToolBox

De tot op heden ontworpen cartografie voor Zandstad is het beste te zien als een tool-box waar door alle betrokkenen uit kan worden geput. Dit zal telkens aangevuld worden, ook met meer dataverzamelingen en cartographics. Hier wordt cartografie in de eerste plaats gezien als een middel om ideeën over te brengen en niet zozeer als een afbeelding van de werkelijkheid. Juist een omkering van die werkelijkheid is vaak interessant. Wanneer de geografische correctheid losgelaten wordt kan de gedachte, de interpretatie en de creativiteit een hoofdrol gaan spelen.

Geluid

Geluid is een belangrijk element in de leefomgeving van mensen. Het heeft een signaalfunctie en is vaak sfeerbepalend. Het kan echter ook zo hard zijn, dat het hinderlijk wordt. Eén op de vier Nederlanders heeft regelmatig last van verkeerslawaai. Dertien procent van de Nederlanders ondervindt ernstige hinder van de buren.

In Nederland zijn er, door het bepalen van normen, afspraken gemaakt over wat acceptabele geluidsniveaus zijn en wat niet. Deze normen zijn voor een aantal belangrijke bronnen of groepen van bronnen vastgelegd in de wet. Dit is bijvoorbeeld het geval voor geluid afkomstig van wegen, spoorwegen, inrichtingen of vliegvelden. Voor burenlawaai zijn geen normen in de wet vastgelegd. Wanneer een wettelijke geluidsnorm wordt overschreden, is er sprake van een te hoge geluidsproductie. Of er ook sprake is van geluidshinder, hangt af van de beleving van de persoon die het geluid ervaart.