terug naar de Zandstad Home Page
1933
Laatste bewerking 01.06.2006
Bata schoenenfabriek in Best


Nederlands' Grootste Schoenfabrieken Bata Best
[?/RHCe]


Bata Fabriek
[?/RHCe]


Directie en personeel van de BATA fabriek bij de inzegening van de fabriek
[Fotopersbureau Het Zuiden/RHCe]


Vooraanzicht van de BATA fabriek aan de Europalaan
[Jos Pé/RHCe]


Achterzijde met parkeerplaats van de BATA fabriek
[Jos Pé/RHCe]


Fabriekscomplex van BATA aan de Europalaan
[Stawinski, P./RHCe]


Bedrijfsbrandweerauto van de BATA fabriek
[?/RHCe]


Reclamespeldje Bata
[?/RHCe]


Overzicht van de Batalaan (Batadorp)
[Jos Pé/RHCe]

De schoenenfabrikant Bata is in Noord-Brabant een bekend begrip. Het van oorsprong Tsjechische bedrijf bestaat sinds 1894. Thomas Bat'a startte destijds een kleine schoenenfabriek die uiteindelijk zou leiden tot een keten van fabrieken, verspreid over verschillende landen. In 1933 werd er gestart met de bouw van de Nederlandse Batafabriek in Best. Alle fabrieken werden gebouwd naar het voorbeeld van de grootste fabriek in Zlín, Tsjecho-Slowakije. Bij de fabrieken werden dorpen gebouwd, naar de filosofie van het bedrijf, om alle werknemers te huisvestten, zo ook in Best. Daarnaast hield Bata alle fasen van de schoenproductie in eigen handen. Dit betekende dat er op het fabrieksterrein tevens een rubberfabriek, een leerlooierij, een drukkerij en zelfs een eigen energievoorziening werden gebouwd. Het Batadorp in Best telde in de jaren dertig ongeveer 130 huizen, voor zowel de werknemers als hun leidinggevenden. Ieder huis had een badkamer, stromend water, elektriciteit en beschikte over een tuin. Aan de ontspanning van de werknemer werd ook gedacht; sportverenigingen, films in de filmzaal, een toneelgezelschap en een harmonie werden opgezet. De Batawerknemer hoefde zijn dorp niet uit, want er waren bovendien ook winkels in het dorp aanwezig. In de jaren zestig kwam het bedrijf in Nederland in de problemen, vanwege stijgende lonen. Er vond een reorganisatie plaats, waarna het bedrijf voortgezet kon worden. In 1978 verkocht Bata een deel van zijn grond aan de gemeente Best. Batadorp werd onderdeel van Best. Tegenwoordig staan er Batahuizen en nieuwe huizen door elkaar.



Bijdrage door Iris Burgers